Kalendarium Zielonki
Najważniejsze daty na przestrzeni wieków
1426
Książe mazowiecki Janusz I sprzedaje Dziersławowi z Targowego, brzeg książęcej rzeki Długiej, przynależny do dóbr Nieporęt, z prawem budowy grobli dla utrzymania młyna w dziedzictwie Targowe (obejmującym tereny dzisiejszej Zielonki).
1451
Jan i Paweł Targowscy, synowie Dziersława zostają właścicielami Targowego oraz kuźnicy zwanej Rudą nad rzeką Długą.
1487
Targowską Rudę nabywa Wojciech z Sokołowa (w ziemi czerskiej). Sokołowscy przyjmują nazwisko Mamka od nazwy stawu położonego przy kuźnicy w Targowskiej Rudzie.
1528
Po raz pierwszy w dokumentach historycznych pojawia się nazwa Mamki zamiast Targowska Ruda.
1653
Albert Wołuński wchodzi w posiadanie majątku ziemskiego Mamki dając początek władania rodu Wołuńskich w Mamkach.
1764
Król Stanisław August Poniatowski powołuję komisję do ustalenia spornych granic majątku Mamki należącego do Franciszka Wołuńskiego herbu Lubicz.
1777
Najstarszy znany zapis dotyczący karczmy „Mutka” na obszarze majątku ziemskiego „Mamki”.
1788
Umiera sędzia ziemski Franciszek Wołuński. Koniec ponad stuletniego władania w Mamkach rodu Wołuńskich.
1794
Przegrana bitwa wojsk Insurekcji Kościuszkowskiej z oddziałami rosyjskimi na terenie pomiędzy wydmą a rzeką Długą (upamiętniona pomnikiem w parku Dębinki).
1802
Jan Ciemniewski z Ciemniewa herbu Prawdzic wraz ze swoją żoną Marią de Tylli nabywa majątek Mamki.
1842
Na mocy postanowienia Rady Administracyjnej Królestwa Polskiego „ze względu na dogodność Dziedzica jak i włościan” − wieś Mamki dotychczas położona w powiecie i okręgu stanisławowskim − przeniesiona została do powiatu…
1851–1862
Budowa Kolei Warszawsko-Petersburskiej. Pas gruntu pod budowę kolei, przebiegający przez majątek Mamki, został odkupiony od ówczesnego właściciela Jana Chodakowskiego za 525 rubli srebrem
1854
Powstaje czynszowa Kolonia Zielonka na terytorium dóbr Mamki. Pierwszym dzierżawcą był Franciszek Nowicki. Rozpoczyna się proces budowy folwarku.
1877
Powstają dobra ziemskie Zielonka w księdze hipotecznej pn. Folwark Nutka vel Zielonka. Zielonka po raz pierwszy staję się osobnym, niezależnym majątkiem ziemskim.
1888
Powstanie Rembertowskiego Poligonu Artylerii i likwidacja majątku ziemskiego Mamki.
1897
Utworzenie majątku pn. "Dobra ziemskie Zielonka lit. B", na terenie którego powstała wieś Zielonka Bankowa.
1898
Bronisław Krasuski – obywatel ziemski z Warszawy – zostaje właścicielem majątku w centralnej części obecnej Zielonki i daje początek Zielonce Letnisku. Przeprowadza parcelację centralnej części Zielonki i otrzymuje zgodę na…
1902
Oddanie do użytku budynku Schronienia dla Nauczycielek, zaprojektowanego przez wybitnego architekta Stefana Szyllera, w stylu neogotyckim o wyjątkowych walorach architektonicznych (obecnie DPS przy ulicy Poniatowskiego 29). Działki w Zielonce sprzedaje…
1905
Karol Arkuszewski odkupuje od Bronisława Krasuskiego dwa majątki ziemskie położone w bliskości rzeki Długiej, na których jego żona Helena Arkuszewska-Knothe utworzy Folwark Zosinek w Zielonce, nazwany od od imienia córki…
1909
Zawiązanie Towarzystwa Przyjaciół Zielonki. Organizacji zrzeszającej mieszkańców Zielonki Letniska w celu uporządkowania i podniesienia statusu miejscowości.
1920
Wygrana bitwa wojsk polskich z wojskami bolszewickimi 15 sierpnia 1920 r. na polach Ossowa zwana „Cudem nad Wisłą”. Muzeum Bitwy Warszawskiej powstaje w 2025 r. na terenie należącym do Zielonki.
1923
Powstanie cegielni Towarzystwa Handlowo-Przemysłowego Zielonka na terenie Folwarku Arkuszewo należącego do Heleny Arkuszewskiej-Knothe i Hermana Knothe.
1924
Obszar Zielonki po raz pierwszy zaczyna stanowić jednolitą osadę o wspólnej nazwie, następuje administracyjne przeniesienie Zielonki z gminy Bródno do gminy Marki.
1924
Powstanie klubu sportowego „Zieloni” Zielonka.
1926
25 marca 1926 r. powstaje Instytut Badań Artylerii (od 1964 r. Wojskowy Instytut Techniczny Uzbrojenia).
1929
Utworzenie Towarzystwa Ogniowego, a w 1932 r. strażackiej orkiestry dętej.
1926
Uruchomienie przez Sejmik Województwa Mazowieckiego pierwszej przychodni zdrowia w Zielonce.
1931
Powstanie komitetu budowy Szkoły Powszechnej, której patronem zostaje prezydent Ignacy Mościcki, pierwszym kierownikiem szkoły zostaje Ryszard Siewierski (obecnie Szkoła Podstawowa nr 1 im. Bolesława Prusa przy ul. Staszica 56).
1932
Powstanie drugiej cegielni "Helenów" - drugiej cegielni w Zielonce, zarejestrowanej jako spółka w 1934 r., własność większościowa Stefana Bargłła.
1933
Budowa linii kolejowej Zielonka – Rembertów w ramach realizacji projektu Warszawskiego Węzła Kolejowego.
1935
Siostra Maria-Tomea Byszewska - Przełożona Zgromadzenia Dominikanek Misjonarek Jezusa i Maryi nabywa w imieniu Zgromadzenia od Bolesława Czarkowskiego nieruchomość w Zielonce, na której powstaje klasztor i nowicjat (obecnie ul. Sienkiewicza…
1936
Powstanie komitetu budowy kościoła, którego głównym inicjatorem był ks. Bolesław Jagiełłowicz. Teren pod budowę ofiarowała rodzina Kuczyckich (obecnie kościół parafialny p.w. Matki Bożej Częstochowskiej przy ul. Jagiellońskiej 1).
1939
Utworzenie cmentarza parafialnego (obecnie przy ulicy Piłsudskiego).
1939
Walki polskiego lotnictwa wojskowego z lotniska polowego w Zielonce (1-11 września 1939) - obecnie teren poligonu wojskowego oraz ogródków działkowych „WRZOS”).
1939
13.09.1939 r. – wkroczenie wojsk niemieckich, początek okupacji hitlerowskiej.
1939
11.11.1939 r. – egzekucja 6 harcerzy i 3 mieszkańców miasta w odwecie za rozwieszenie plakatów z tekstem „Roty”; upamiętniona po wojnie pomnikiem w lesie przy ulicy Bankowej.
1939-1945
Okres działalności grup konspiracyjnych, teren Zielonki przynależy do II Rejonu „Celków” obwodu „Obroża” Armii Krajowej.
1942-1944
Istnienie tajnej radiostacji przy ulicy Podleśnej oraz składu broni i amunicji na terenie cegielni "Zielonka".
1944
30.07.1944 r. – egzekucja około 60 mieszkańców Marek, Pustelnika, Zielonki nad Kruczkiem, będąca odwetem za akcję zbrojną żołnierzy Armii Krajowej w Strudze i Zielonce (upamiętniona pomnikiem nad Czarnym Stawem).
1944
5.09.1944 r. – wypędzenie mieszkańców Zielonki w liczbie ok. 4000 do obozu przejściowego w Dulag 121 w Pruszkowie, a stamtąd dalej na roboty przymusowe do Niemiec, do obozów koncentracyjnych lub…
1944
14.09.1944 r. – wkroczenie do Zielonki wojsk sowieckich, w późniejszym okresie stacjonowanie wojsk I Dywizji Piechoty im. Tadeusza Kościuszki.
1945
Powroty mieszkańców z tułaczki wojennej, do obrabowanych i zdewastowanych domów, a także zniszczonej infrastruktury miejscowości.
1945–1989
Okres zmiany charakteru z letniskowej na mieszkalną, powstają osiedla bloków mieszkalnych: wojskowe przy ulicy Długiej i Wolności oraz duże zakłady przemysłowe. Zielonka staje się miejscem osiedlenia dla ludności dojeżdżającej do…
1945
Powstanie Komitetu Elektryfikacji i Komitetu Wydzielenia Zielonki, wystąpienie z memoriałem do Gminnej Rady Narodowej w Markach o wydzielenie Zielonki z gminy Marki.
1948
1.01.1948 r. – decyzja ministra Administracji Publicznej o utworzeniu Gminy Zielonka. 6.03.1948 r. pierwsze posiedzenie Gminnej Rady Narodowej, wybór na wójta Ryszarda Siewierskiego.
1949
Utworzenie Gromadzkiej Biblioteki Publicznej przy ulicy Kopernika (obecnie Miejska Biblioteka Publiczna przy ulicy Długiej 18 blok 14).
1952
Rozpoczęcie produkcji cegły przez Mazowieckie Zakłady Ceramiki Budowlanej oraz budowy osiedla mieszkaniowego przy ulicy Długiej.
1952
Elektryfikacja linii kolejowej Warszawa Wileńska–Zielonka–Tłuszcz, Zielonka–Rembertów.
1960
Rozpoczęcie działalności Kolejowych Zakładów Zabezpieczenia Ruchu i Łączności (Kolejowe Zakłady Automatyki).
1960
Rozpoczęcie budowy największego osiedla bloków mieszkalnych przy ulicy Wolności.
1960
31.12.1960 r. – rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów o utworzeniu Miasta Zielonka.
1961
19.01.1961 r. – pierwsze posiedzenie Miejskiej Rady Narodowej, wybór na przewodniczącego rady Stanisława Tarwackiego.
1962
1962 r. – rozpoczęcie działalności Wojskowych Zakładów Elektronicznych.
1963
Utworzenie Państwowej Szkoły Technicznej dla Pracujących z siedzibą przy ulicy Staszica, pierwszym dyrektorem był Mieczysław Wandal (obecnie Zespół Szkół im. Prezydenta Ignacego Mościckiego przy ulicy Inżynierskiej 1).
1964
Utworzenie Szkoły Podstawowej nr 2, pierwszym kierownikiem była Antonina Jasińska (obecnie przy ulicy Powstańców 3).
1970
Miejska Rada Narodowa zatwierdza wzór herbu miasta według projektu Janusza Chomiczewskiego.
1973
1973/74 r. – przeniesienie Urzędu Miasta z ulicy Kolejowej 11 na ulicę Lipową 5.
1974
Oddanie do użytku przystanku kolejowego Zielonka Bankowa.
II połowa lat. 70.
Regulacja rzeki Długiej na odcinku miejskim Zielonki.
Lata 70.
Rozpoczęcie gazyfikacji miasta (społeczne komitety gazyfikacji).
1982
Utworzenie Młodzieżowego Domu Kultury przy ulicy Wolności 2, pierwszym kierownikiem był Paweł Jasiewicz (obecnie Ośrodek Kultury i Sportu).
1984
Erygowanie parafii p.w. Św. Jerzego w Zielonce Bankowej, pierwszym proboszczem był ksiądz Jerzy Miserski (obecnie przy ulicy Paderewskiego 56/60).
1985
Oddanie do użytku nowego budynku Ośrodka Zdrowia przy ulicy Mickiewicza 18.
1989
Powstanie Komitetu Obywatelskiego „Solidarność” przy ulicy Kolejowej 11, pierwszym przewodniczącym był Juliusz Kulczycki.
1990
Pierwsze wolne wybory samorządowe, wybrano na przewodniczącego rady miasta Janusza Wińskiego, a na burmistrza Jana Olszowskiego.
1990
Oddanie do użytku nowego budynku poczty przy ulicy Jagiellońskiej 13.
1992
Utworzenie podstawowej Szkoły Aktywności Twórczej, przy ulicy Literackiej 20, pierwszym dyrektorem była Krystyna Pankowska (obecnie przy ulicy Krzywej 10).
1995
Utworzenie Szkoły Podstawowej nr 3 przy ulicy Wilsona 34/36, pierwszym dyrektorem została Joanna Zielenkiewicz.
2002
Oddanie do użytku nowego budynku Komisariatu Policji, przy ulicy Piastowskiej 17 (pierwsza siedziba komisariatu przy ulicy Kolejowej 11, od lat 50-tych XX w. przy ulicy Piastowskiej 15).
2002
Utworzenie Miejskiego Gimnazjum przy ulicy Łukasińskiego 1/3, pierwszym dyrektorem została Irena Nowak, w skład kompleksu dydaktycznego wchodzi sala widowiskowa i sala sportowa.
2005
Oddanie do użytku Miejskiego Stadionu przy ulicy Dziennikarskiej.
2009
Rozpoczęcie działalności Straży Miejskiej przy ulicy Piastowskiej 21, pierwszym komendantem został Jacek Forysiak.